

D3877

@། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་རབ་ལེའུ་དང་བསྔོ་བའི་དཀའ་འགྲེལ་བཞུགས།། @##། །ད་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གང་ཟག་དེས་གོ་འཕང་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེའུ་བརྒྱད་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེ་ན།བསམ་གཏན་གྱི་ལེའུར་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་གནས་ཏེ། ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྡོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་གི་དོན་དུ་བསྡོགས་ཤེ་ན། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བསྡོགས་ཏེ། གོང་དུ་བསམ་གཏན་བསྟན་པའི་ལེའུར། ཞི་གནས་རབ་ ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས།།ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །ཐོག་མ་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བསྡོགས་པ་དེ་བས་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་པས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དོན་ཏེ།བདེ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྤངས་པའོ། །བདེ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡང་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའོ། །བདེ་བ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་དེས་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་གང་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ།དོན་དམ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་ཡུལ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ ལྷག་མའོ།།དེ་དག་གི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། དོན་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་ རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་།ཡང་ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། བྲལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་དོན་དམ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། དོན་དམ་པ་ནི་རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིན་ལ། རིགས་པས་དཔྱད་ན་དངོས་པོ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་བརྟགས་པའང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་པ་དང་།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། གང་ཅི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་རིག་བྱ། །སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྟོང་། །འདི་ལྟར་མི་སྟོང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བདེན་པ་གཉིས་ལས་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དེ་སྟོང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པས་གང་ལྟར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་དཔྱད་ན་བློ་དང་སྒྲས་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱར་མེད་དོ།།ཡང་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས། དེ་ལ་ནི་བློ་དང་སྒྲས་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱར་མེད་དེ། དགག་པ་ཙམ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་བློ་དང་སྒྲ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ལས། ཇི་སྐད་དུ། ལྷའི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལུས་དང་། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོའོ།

菩萨行入智慧品和回向难解释
现在，为了让入定的行者获得殊胜果位，为了生起智慧而宣说第八品。对此，依靠什么来生起呢？在禅定品中安住于止的资粮，宣说应当修习止。这一切所说的目的是什么呢？是为了在自他相续中生起而说的。如上文禅定品中所说：'具足止的胜观，当知能摧毁烦恼，首先应寻求止'，因此为了自他相续中获得涅槃和安乐，应当生起智慧，这是其义。
其中'涅槃'是自利，'安乐'是利他。又，涅槃是断除，安乐是智慧。或者说，涅槃是决定善，安乐是增上生。如是具足禅定者为获得涅槃和安乐，思维应当生起何种智慧时，说到'胜义及'等。此说明应当生起缘二谛境的智慧。'说'即是如来所说，是词之余义。
对于它们各自的性相如何这一疑问，说到'胜义'等。关于'胜义非心行境'，'心'仅是举例，应知也非语言境，如经中说：'胜义谛连心行都无，何况文字'。又说：'天子，胜义谛超越一切言说，无生无灭，离能诠所诠，离能知所知'。
若问胜义为何非心行境，胜义是如理而有，以理观察时任何事物都不成立。如经中说：'以慧观察时，依他无遍计亦无'等。圣龙树也说：'一切所说法，自性皆是空，空性亦复空，无不空可得。'二谛论中亦说：'是故彼非空'等。因为无论如何都不成立，所以以理观察时不能成为心识和语言的对境。
或者说，胜义仅仅是断除于依他起相上增益的戏论而已，对此心识和语言无论如何都不能作为对境，因为仅是遮遣而无任何实体。与此相反，心识和语言是世俗，如圣二谛经中说：'天子，若胜义中胜义谛成为身语意的对境自性，则不能列入胜义谛之数。'

།དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་ པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར།ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ བདེན་པ་གང་ཞེ་ན།ཇི་སྙེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དང་། ཡི་གེ་དང་། སྐད་དང་། བརྡས་བསྟན་པ་དག་གོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ཞིབ་ཏུ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ འདིར་རྒྱ་མ་བསྐྱེད་དོ།།ད་ནི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་། ཕལ་པ་དང་མཐུན་པས་ཕལ་པ་ སྟེ་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཉིས་མེད་པའི་ཚུལ་དང་།གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བས་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་འདོད་པ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ལས་གོང་མར་གྱུར་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་འདོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་གོང་ མར་གྱུར་པ་དབུ་མ་པའི་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ལ་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ད་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་འདོད་པ་ནི་གང་། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པས་ནི་ཇི་ལྟར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་ ཅེ་ན།འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དངོས་མཐོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་འང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རོ། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ།།ཇི་ལྟར་རྩོད་ཅེ་ན། གཟུགས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་ནས་དེ་སྣང་གི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པ་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན པོ་བཞི་དག་དང་།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གཟུད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་འདུལ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བོ་དག་གཟུད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འགལ་ བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་དེ་ལྟ་བུའི་དཔེ་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བས་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མ་ གཟིགས་ནས་སྤྲུལ་པ་ཞིག་སྤྲུལ་ཏེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ནས་སྤྲུལ་པ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།

这一切都成为世俗谛。天子，就胜义而言，胜义谛是超越一切相智慧具足一切相之最胜境界的。如是所说。
在《圣无尽慧所说经》中也说：'什么是世俗谛？即一切世间言说施设、文字、语言、符号等表示。'如是所说。世俗是如其所显现的缘故，如是思维。
详细内容应当从其他中观论典中了知，此处不作广述。
现在为了通过遣除对事物本性的错误分别而简要宣说对事物本性的观察，故说'于此'。对于刚刚所说的事物本性，瑜伽行者和凡夫相应的凡夫，即经部等世间人，依次以无二的方式和二元的方式来见。其中，瑜伽行派破斥世间凡夫的主张，而高于世间凡夫的瑜伽行者的主张，又被更高的中观见解所破斥，因此应当观察其性相，此为语义。
现在首先就此广说，如果问：世间凡夫的主张是什么？瑜伽行派如何破斥它？
说'世间人'等。世间凡夫即经部等。'见实事'即见色等。'如实'即如其所显现的外境确实如此。'如幻'即如是显现。
若问如何争论？说'色等'，此说明：色等是由遍计所执习气成熟力而错误地认为是现量所得，但并非由现量成立，因为无有能成立它的正理，且为一多等量所破。譬如将不净执为清净。
若问：如此则与《圣决定义法门经》所说'何为色？凡是色，一切皆是四大种及四大种所造'的教证相违。说'为摄世间'等。此说明：为了摄受所化众生而说，并非因为实有而说，因此无有相违。
若问：是否见过如此比喻？说'如幻'等。如《圣般若波罗蜜多经》中说：'须菩提，譬如极寂如来虽未见有任何所授记众生，却化现一化身，而入涅槃。尔后彼化身行佛事，授记诸菩萨无上菩提，而般涅槃。'如是以此方式，为了在所化众生相续中生起福德，而示现如幻化身。

།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་འདོད་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་ཇི་ལྟར་སུན་འབྱིན་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་འདོད་པ་དབུ་མས་ཇི་ལྟར་སུན་འབྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ན་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཤི་བའི་རྗེས་ལ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་རྣམས་རྒྱུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་པས་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལོག་པའི་ཚེ་ནི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་མི་ལྡོག་སྟེ་འཁོར་བར་ཡང་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འགགས་ཏེ་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་མི་འབྱུང་སྟེ། མི་འཁོར་བར་འགྱུར བ་དེའི་ཚེ་ནི་སྐྱེ་འགག་གི་མཚན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཡང་འཁོར་བ་མ་ཡིན་པས་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་ན་རེ། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གོང་དུ། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་དང་སྒྲ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པས་དོན་དམ་པར་ སེམས་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ལ།ཡུལ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས་དེའི་དམ་བཅས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཆགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཤེས་པ་གང་ལ་སྣང་ནས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ ཉིད་དུ་ཡོད།འོན་ཏེ་ཡུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་གང་ལ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པས་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་ནི་ཁྱོད་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་སྙམ་ནས། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱེད་རྣལ་ འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་སྒྱུ་མ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་མི་འཐད་ལ་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི།དེའི་ཚེ་ཡུལ་སྒྱུ་མ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་མི་འཐད་དེ། ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཁྱེད་ལ་དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་སྔ་མ་འགགས་པའི་རྗེས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ ངེས་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་འམ་སྟོང་ལ་སོགས་པར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་རུང་བ་ཞིག་ན། ད་ལྟར་ནི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྒྱུན་རིང་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེས་འགའ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་སྨན་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཉིད་ དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།

如是说明了瑜伽行派如何破斥世间凡夫的观点之后，现在为了说明中观如何破斥瑜伽行派的观点，而说'假如有情'等。假如这些所谓的有情在胜义中无自性，则如幻化一般，死后应不再生，然而事实并非如此。由于有生，故在胜义中是有的，若作是说。一切皆是世俗，由于一切世俗轮回无有决定性，故说'诸缘由因'等。当对治智慧未生，业和烦恼之因未转之时，苦蕴之果不转而仍在轮回中；当对治生起，违品业和烦恼灭尽，苦蕴之果不生而不再轮回之时，虽有生灭之相是世俗，但非轮回，故无决定性，此为其义。
复次瑜伽行派说，'当时'等。如是说道：你先前说'胜义非是心识境，心识言说皆世俗'，因此胜义中心识亦无自性，而境如其所显而有，既已承许，则其所立有相互矛盾之过。云何矛盾？当心识于胜义中亦无时，如幻之境于何心识显现而如其所显而有？若境如其所显而有，则于彼显现之心识亦应有，故心识于胜义中无自性不应理。若作是说。
此过于汝亦同，故说'当时'等。汝瑜伽行派承许一切法唯是心识时，连如幻之境亦无，故心识于胜义中有不应理；若心识于胜义中有，则如幻之境亦不应无，因心识是依他起性故。为显示于汝彼亦不定故，说'乃至'等。譬如幻化人虽依缘聚力于胜义中无，然前者灭后亦复生，如是此中亦复如是，故说由生而实有，此乃不定性，如是思维。
若尔，如是于胜义中无自性者，则不应住百年或千年等长时，然今有情之事物长时安住，故于胜义中是有。若作是说，为显示彼亦不定故，说'仅以相续久'等。有时幻化人亦可依药咒等力而长时安住，故说由长时安住故于胜义中有，此亦有不定过失，如是思维。

།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་སྲོག་བཅད་པས་སྡིག་པ་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདི་ནི་སྲོག་བཅད་པ་ལས་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་སྙམ་དུ་སྡིག་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ནི་མ་ངེས་ཀྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྲོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་བསད་པ་དང་། མ་བསད་པའི་རྒྱུས་ཅི་རིགས་པར་ཕན་གནོད་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་དེ་བསད་པའི་རྒྱུས་ སྡིག་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་བསམས་པའོ།།འོ་ན་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་དུ་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མི་འགལ་ཏེ།དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ སྙམ་དུ་བསམས་ནས།སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་བསྟན་ཏོ། །སྒྱུ་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་མི་ལྡན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པས་ སེམས་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་སེམས་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ནུས་ པ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་བས་ན་སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཚེ་སྒྱུ་མ་ལ་ཡང་སེམས་བྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།སྤོང་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞིང་བཟློག་ནས་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཚེ་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ནི་སྐྱེ་འགག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞིང་བཟློག་ནས་སྐྱེ་འགག་གི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ ནི།དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གཉེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ངེས་པ་མེད་དེ་སྐྱེ་འགག་ཕན་ཚུན་འགག་ཅིང་སྐྱོན་འདི་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ཚེ་ཁོ་བོ་ལ་ནི་ཤེས་ པ་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ཡུལ་སྒྱུ་མ་དེ་ལྟ་བུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

然而，如果是这样无自性的话，就会导致如同杀害幻化人一样不会产生罪过的过失。但是由于杀害所谓众生这一事物会产生罪过，因此在胜义中是存在的，对此说道：为了说明这也是不确定的，故说'如幻化人'等。
意思是说，因为产生罪过就认为在胜义中存在是不确定的。那么是什么呢？虽然在胜义中不存在，但在世俗中有命，因此由杀与不杀的因缘，相应地会产生利害，所以由杀害的因缘会产生罪过。
那么，如此众生因为有心，所以在胜义中是存在的。如果在胜义中不存在的话，心也不应该产生，就像幻化人一样。对此说道：虽然在胜义中不存在，但由因缘和合的力量，在世俗中产生并不相违。
比如幻术虽然在胜义中不存在，但由因缘和合的力量，会产生马、象等各种不同的果。因此，你说因为有心而产生，所以在胜义中存在这一点也是不确定的。
考虑到这一点，所以说'咒语等'。这样表明：幻术的因缘咒语等没有能力，所以产生无心的东西，而不是因为胜义中不存在。众生则是因为因缘有能力，所以产生有心的东西，而不是因为胜义中存在而产生。因此是不确定的。
然而，如果众生虽然在胜义中不存在却能产生心，那么同样地，为什么幻术中不能产生呢？因为因缘的能力不同。因此说'从种种缘'。如果一个因缘能产生一切果，那么那时幻术中也会产生心，但这是不可能的。
他人说'如果'等。遮除的胜义是涅槃，相对的世俗不就是轮回吗？当你们中观派如所说的那样，胜义中远离一切生灭，相对的一切生灭特征都是世俗，如果是这样的话，
那时佛陀也是对治生起和所对治灭去特征的世俗，所以会导致成为轮回的过失，因此菩提行将变得毫无意义。对此说：并非确定，生灭互相灭除而产生这个过失，而当我虽然在胜义中无有认知，但如幻般安住时，显现如幻境界，因此无过失。

།གཞན་གྱིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་ལས་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་སེམས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་སེམས་གཉིས་ཀ་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་གཉི་ག་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་ལ་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་འཐད་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཉེས་པ་སོ་ན་གནས་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཡུལ་སྒྱུ་མ་ཙམ་འདི མེད་ཀྱང་རང་རིག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པས་དམ་བཅས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཉེས་པ་མི་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་སོ་ན་གནས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རལ་གྲི་སོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རལ་གྲི་སོ་དེ་ཉིད་ལ་བཅད་པར་བྱ་བ་དང་། གཅོད་པར་བྱེད་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་རང་མི་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་གིས་རང་རིག་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་བས་ན་ཡུལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཉེས་པ་སོ་ན་གནས་ལ། གང གི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་གྱི།སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པས། དེ་བས་ན་ཡུལ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ག་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་སྣང་ཚོད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་ ཉེས་པ་སོ་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་རིག་བྱ་དང་། རིག་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མ་གྲུབ་ཀྱང་། རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མར་མེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་གསལ་བར་ བྱ་བ་དང་།གསལ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་། གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཡང་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། རིག་པར་བྱེད་པ་གཉིས་མེད་ཀྱང་། །རིག་ བྱེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གྱིས་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཡུལ་སྒྱུ་མ་ཙམ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔེ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས། དེ་མི་འཐད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། མར་མེ་གསལ་བར་བྱེད་ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མར་མེ་དེ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རང་གིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མུན་ པས་བསྒྲིབས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་གསལ་བ་མེད་པ་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱ་མི་དགོས་པས་རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། འདིར་ཤེས་པ་ཡང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་པའི་ཆ་ཤས་མེད་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གིས་རང་རིག་པར་བྱ་མི་དགོས་ པས་རང་གིས་རང་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་རང་གིས་རང་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གསལ་བར་བྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།གསལ་བར་བྱ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔོན་པོ་དག་ ནི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་བཻ་ཌཱུརྱ་བཞིན་ནོ། །ཤེལ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཤེལ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了证明他人未能摆脱相互矛盾的过失，故说'当时心性'等。如是承认境和心二者都如幻，因为二者胜义中无自性，何者于何处显现。因此，境如其所显现而存在极不合理，相互矛盾的过失仍然存在。若说：'我们虽然不承认如幻境，但通过自证的方式承认是识，因此所立不犯相互矛盾的过失'。
为了证明该过失仍然存在，论师说'剑刃'等。如同剑刃本身因无所断和能断二者，故不能自割自身。同样，识的本性也因无所知和能知二者，故自证不合理。因此，由于不承认境，识胜义中存在不合理的过失仍然存在。'如幻'这句话的含义不是像兔角那样完全不存在，而是虽然显现但胜义中不存在的意思。因此，境和识二者虽然胜义中不存在，但在显现程度上是存在的，所以如幻境如其所是而存在，过失并不存在。
对于他人说识唯一虽然未成立所知和能知二者的自性，但仍安立为自证，故说'若是灯'等。如同灯于自体虽然未成立自明所作和能作二者，但因为不依赖日等其他能明因缘而本性光明，故自明自身。同样，明了的识虽然无所知和能知二者，但因为不依赖其他能知而本性是知，故以此方式是自证，因此虽然无如幻境，识胜义中存在并不矛盾。
论师为了通过不成立譬喻来证明这不合理，故说'灯非能明'等。若如是承认彼灯是光明的本性，则其自身能明极不合理。为什么呢？因为不需要自明自身。怎样呢？因为是光明的本性，无有被暗所障的不明特征，正因为如此，不需要自明自身，故非自明自身。同样，此处识也因为是了知的本性，无有无明的部分，正因为如此，不需要自证自身，故非自证自身。因此，因为是了知的本性，你说'识自证自身'这个因相有相违过失。
解说支分义：'能明'是指非自明自身的意思，因为不需要明。为什么如此呢？因为无有被暗所障的不明特征，因为它是光明的本性。'青色等'是同法喻，如同青金石一样。'如水晶'是青色的异法喻，因为水晶本性非青色。

།སྔོན་པོར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ་བཻ་ཌཱུརྱ་སྔོན་པོ་ཉིད་ནི་སྔོན་པོའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དང་པོ་ནས་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་འདུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་བཻ་ཌཱུརྱ་སྔོན་པོ་སྟེ། རང་ལ་རང་གི་སྔོན་པོར་བྱེད་དེ། སྔོན་པོར་བྱ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རང་ལ་སྔོན་པོར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་གཞན་གྱིས་ཤེས་པ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་གཟུགས་དང་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དེ་རང་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་འདུས་པ་ཡིན་པས།སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་རང་རིག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མི་འཐད་པར་བསྒྲུབས་ནས།ད་ནི་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མར་མེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་བློས་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།ཁས་ལེན་པར་རིགས་ན་ཤེས་པ་རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་བླང་བར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པ་ལ་ནི་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ཚད་མར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་སྙམ་པ་ལ། རེ་ཞིག་ཡིད་དང་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ གྱིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ།དེ་ཉིད་ནི་བཟོད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཐ་སྙད་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་གིས་རང་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱང་རུང་མི་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་ ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པོ་སྙམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་པོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་རང་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ རང་རིག་པ་མེད་ན་ཕྱིས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རང་རིག་པ་ཞིག་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་པོ་སྙམ་པ་ལ།དོན་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་དོན་དམ་པ་ཞིག་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་རིག་པ་ དོན་དམ་པ་དེ་ནི་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།འོན་ཏེ་རང་རིག་པ་དོན་དམ་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ན་ཕྱིས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་མེད་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དྲན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དེ།རང་བཞིན་མེད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ནི་འདིར་མི་འགོག་པའི་ཕྱིར་དང་། འོ་ན་འདིར་ཅི་ཞིག་འགོག་སྙམ་པ་ལ། འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་རང་བཞིན་འགོག་གོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།

使成为蓝色的条件依赖于青金石等，而青金石的蓝色性不依赖于蓝色的因。为什么呢？因为它本来就是蓝色的缘故。如此的青金石是蓝色的，它对自身不造作蓝色，因为不需要使之成为蓝色，所以不对自身造作蓝色，这是其意义。
为了证成他人的认识是自证的本性，故说'其他缘'等。虽然说'作为自证'不合理，因为本性就是自证，但若说由于色法和眼根等其他缘的力量使那个认识成为自证，那么按照你们的观点，一切法都摄于唯心，除了心之外其他缘根本不成立，因此也不能由其他缘的力量使那个认识成为自证，为了显示这一点，故说'色等'。
如此以能破的量从否定方面证成了认识胜义中不存在后，现在为了显示证成认识胜义中存在没有能立的量，故说'灯'等。灯能照明是由根现量智所经验的缘故，应当承许，而认识自身照明自身不被任何现量所成立，因此具有思择的人们不应承许。为什么呢？因为具有思择的人们的承许必须遍于能立的量。
若想：为何不被现量成立？首先不被意现量和根现量所成立，因为这二者的对境是色声等五种有色处；也不被自证现量所成立，因为这正是所观察的问题；也不被瑜伽现量所成立，因为不对凡夫安立瑜伽现量的名言。因此，无论是否自身照明自身，由于不被现量所成立，即使立宗也不能成立。
若想：虽然不被现量成立，但依靠果相而生的比量可以成立。若如此，则说'若自证'等。若想：如果没有经验乐等的自证，则后来也不会生起忆念，因此可以由比量成立有一个自证作为忆念生起的因。对此说'忆念对境'等。不需要通过忆知的生起来成立一个胜义的自证知，因为如前所说的方式，那个胜义的自证是不成立的。
若说：如果胜义的自证不成立，则后来生起忆知不合理。虽然胜义中无，但由于世俗中有自证的缘故，所以生起忆知，故说'彼忆念'。若说：世俗中存在也不合理，因为承许无自性。对此说'如是'等。因为此处不破见闻等世俗，那么此处破什么呢？对此说'此处'等。为了破除一切痛苦生起的因——实执，所以破除真实的自性，这是其意义。

།ད་ནི་ཡུལ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲི་བའི་ཚིག་བཀོད་དེ།གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ན་རྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ལས། སྒྱུ་མ་མཁན་ལ་ནི་དེ་གཉི་ག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མ་བརྟགས་པའི་ཚེ་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ན་གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ ཆེན་པོ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་བར་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ནི་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སྤོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཀྱང་ཞེན་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བས་དེ་བས་ན་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་པའི་དུས་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་མེད་དོ་ཞེས་བརྟགས་ཤིང་དགག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྙེད་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་ལ་འདི་ལྟར་དགག་བྱ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པའི་ཚེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མངོན་པར་མི་ཞེན་པའི་ཕྱིར་མེད་པར ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གང་ཚེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་རྣལ་འབྱོར་པའི་བློའི་མདུན་དུ་མི་གནས་ཏེ་གཟུང་བའི་ཆ་ལ་མི་སྣང་བའི་དུས་དེའི་ཚེ། རྣམ་པ་གཞན་གསུམ་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅིར་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྣང་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྟོག་པའི་འཕེན་ཤུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་མི འགལ་ཏེ།དཔེར་ན་མཁའ་ལྡིང་གི་མཆོད་སྡོང་དང་འདྲའོ་སྙམ་ནས། མཆོད་སྡོང་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་མི་མངའ་བར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིའི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མའི་ལུགས་ལ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་ བ་བཞིན་དུ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་།རྨི་ལམ་གྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་དཔེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་། མཆོད་སྡོང་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་དུ་དེ་དང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། དེ་དང་དེ་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ གྱི།དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལ་ལ་དག་ན་རེ་འདི་འགོག་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་གྲག་སྟེ། བདག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེས་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

现在为了说明应当修习缘于二谛境的空性瑜伽，因此设置'如幻'等问句。
其他人这样想：了知空性并非是断除障碍的因，所以具有分别的人不应修习，就像幻师等一样。
为此说'彼作'等。执著生起的因有二：内在未断除非理作意，以及外在有常执境相近。幻师具有这两者，所以未观察时生起执著是合理的。
而大瑜伽师以三无数劫时间熟习空性，断除实执习气，虽见一切法如掌中庵摩勒果般清晰，但无执著，故不生烦恼，因此是断除障碍的因，所以应当修习空性瑜伽，这是其义。
若问应当如何修习空性瑜伽，为此说'何时'等。首先，当以离一多等观察时，于色等事物认为'无'而观察，全然未得所破事物之时，不生实有执著。
如是了知所破不成故遮遣亦不成时，于'无'亦不执著，故能断除无执分别。
如是当有无二者皆不住于瑜伽师心前、不现为所取分时，因无第三种情况，故以无所缘方式令一切分别寂灭，此为其义。
若问：如是无分别，则不应现为所化众生之佛色身。答：虽无分别，但由所化众生福德力，如如意宝、如意树般显现，并无相违。思及此义，故说'如意宝'等。
若问：如是无分别，则利益众生相违。答：由先前菩萨位分别之势力，虽成佛时无分别，利益众生亦不相违。如迦楼罗供柱，故说'供柱成就'等。
这些是说明佛地无分别，并非说无身智。因为在承许外境的中观宗见解中，这些如所显现不相违，且梦境等义亦如所显现而承许。
因此，如意宝、如意树、供柱等虽无分别，却如是显现、如是作用，并非它们自身也无。
因此，有人说这是破除宗的中观，据说如此，但我未见如是。
已说为断障因，今说应修空性瑜伽是为得一切智智之因，故说'烦恼'等。

།ད་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཉིད་དུ་དགེ་སློང་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པར་ཟད་ ཀྱི།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་གི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མན་ངག་བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་གཏད། དེས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་གཏད། དེས་ཤ་ནའི་གོས་ཅན་ལ་གཏད། དེས་ཨུ་པ་གུབ་ཏ་ལ་གཏད། དེས་མི་ཚ་ག་ལ་གཏད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ད་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས པ་ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྟེ།མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་དེ་འགྲུབ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གཞུང་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ མན་ངག་བརྒྱུད་པས་འགྲུབ་པོ་སྙམ་ན།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་ན་མན་ངག་བརྒྱུད་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉི་ག་འདོད་པ་བདེན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཁྱེད་དང་འུ་བུ་ཅག་གཉི་གས་འདོད་པ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་བདེན་པ་ཡིན་གྱི།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རིག་ བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་དུག་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་གཉི་གས་འདོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་གཉི་ག་ འདོད་པ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་རིགས་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་འདུལ་བ་ལ་སྣང་། མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་ པའི་ལུང་ལས་ནི་བསགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གསུང་ལ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ནས། གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་ པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་དོར་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱེད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུང་ལས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོར་དགོས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་མོས་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ དགའ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་འོན་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་སྙམ་ནས།སེམས་ཅན་མི་མཐུན་དགའ་བྱའི་ཕྱིར། །གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་ལ་ཡང་མི་འདོད་དམ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ མོས་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམས་དྲན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུང་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སུན་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུའོ།།ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །ད་ནི་ལས་དང་པོ་པ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ལ་མི་སྐྲག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

现在，自宗部派毗婆沙师等说道：'大乘只是龙树等比丘所说的获得佛果之道而已，并非佛陀所说，因此不应修习。'为了破除这种邪见而说'以此道'等。'传承教授'是指世尊付嘱给大迦叶尊者，他付嘱给阿难，他付嘱给商那和修，他付嘱给优波鞠多，他付嘱给弥遮迦等。
现在为了证明相同性而说'依据你们的论典'等。若非如此，声闻你们的论典如何能成立为获得菩提的佛语呢？认为是相同的。'若于此信解成立'是说对方说道：'我等对此论典作为佛语的信解是由传承教授而成立。'那么对大乘也应当信解，即应当了知大乘也是由传承教授而成立为佛语的意思。
'若二者所许为真'是说，如果对方认为：佛语的建立是你我二者所许的话就是真实的，而大乘因为我等不承许，所以不是真实的佛语。那么'吠陀等也将成为真实'是说吠陀语言也具有息灭毒等的功能，因为二者都承许的缘故，将成为佛语。因此，以二者承许而安立为佛语是不合理的意思。
若说佛语的建立是契经所摄、律藏所显、不违相等，而大乘不是如此。为什么呢？因为声闻乘的经典说有积聚等，而大乘则遮止，因此与经典相违故非佛语。考虑到这点而说'若互相违背'。若仅仅因为互相矛盾就不是佛语的话，那么律等也应当舍弃，即你们声闻的经典中也有互相矛盾，所以将成为非佛语而应当舍弃。
若说那是为了令不同意乐的众生欢喜而说，虽有不同但不违背是佛语。认为我等也相同，而说'为令不同众生欢喜而说'，对大乘经典难道不也承许吗？那也是为了令不同意乐的众生忆念而说，所以虽与声闻经典不同，但不违背是佛语的意思。
现在为了总结而说'如是'等。'破斥'是指非佛语。'无疑'是指是否为佛语的怀疑。现在为了显示初业者不应畏惧修习空性瑜伽而说'生苦事物'等。

། སྟོང་ཉིད་འཇིགས་པ་ཞི་བྱེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་གང་འཇིགས་པར་འགྱུར་བའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པས། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་འཇིགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བདག ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་ཅེ་ན།རེ་ཞིག་གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སོ་དང་སྐྲ་སེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ ནི་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་བདག་བཞིན་དུ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ན་ནི་བདག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་ཤེས་དྲུག་ནི་ བདག་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་དུ་རེ་རེས་ཀྱང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འམ། ཡང་ན་ནི་བདག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་རེ་རེ་ལ་འཛིན་གྱི། ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཡིད་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡིད་ནི་འགགས་མ་ཐག་པ་ཡིན་པས། ད་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ལ། བདག་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ད་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་བདག་བཞིན་ཡིད་ཀྱང་ད་ལྟར་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ནི་ཡིད་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་ད་ལྟར་མེད་པས་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་མ་འོངས་པའི་སེམས་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་མ་འོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་འོངས་པའི་སེམས་མ་བྱུང་བས་ད་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་། བདག་ནི་རྟག་པས་ད་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་མ་འོངས་པའི་སེམས་བཞིན་བདག་ཀྱང་ད་ལྟར་མེད པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའམ།ཡང་ན་བདག་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་སེམས་ད་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ད་ལྟར་བའི་སེམས་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བུམ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ད་ལྟར་གྱི་ དུས་སུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་དེ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་དེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཡིན་པར་མི་རུང་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཡིན་པར་མི་རུང་བ་བཞིན་ནམ་ བུམ་པ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་ཡིན་ན་བུམ་པ་ཡིན་པར་མི་རུང་བ་བཞིན་ནོ།།ད་ནི་འདས་པའི་སེམས་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བྱུང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདས་པའི་སེམས་ནི་འགགས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ད་ ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་འདས་པའི་སེམས་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་འགགས་ནས་མེད་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ནི་བདག་བཞིན་དུ་འདས་པའི་སེམས་ཀྱང་ད་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས། དེ་གཉིས་ཀྱི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས།ད་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བདག་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མིག་གི་ཁམས་ནི་གཟུགས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ནི་ ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་མིག་གི་ཁམས་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་སྒྲ་མི་ཐོས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ནི་བདག་བཞིན་དུ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如说'空性能息灭恐惧'，意思是说作为息灭痛苦的因。现在由于所谓会产生恐惧的'我'并不成立，故不应对修空性生起恐惧，为显示此义，故说'我'等。
若问'我'如何不成立？首先为显示色不是'我'，故说'牙齿、毛发、指甲'等。这些不是'我'，因为与'我'的性质不相符合。如何不符合呢？因为牙齿等是无常且多数，而'我'是常一。若是这些与'我'一样是常一，或者'我'也成为无常多数，则会有过失。
现在为显示识蕴不是'我'，故说'一切时中，六识非我'。因为它们各自执取色等境，而'我'是执取一切，所以它们也不是'我'。若是'我'，则它们每一个也应能执取一切境，或者'我'也应如它们一样只能执取各别境而不能执取一切，故有过失。
现在为显示意不是'我'，故说'若是'等。因为意是刚灭的，是现在无，而'我'是常住，是现在运作的。若是'我'，则意也应如'我'一样现在有，则意的性质将失坏，或者'我'也如意一样现在无，则'我'的性质将失坏。
现在为显示未来心不是'我'，故说'或者未来'等。因为未来心未生故现在无，而'我'是常住故现在有。若是'我'，则'我'也应如未来心一样现在无，或者未来心也应如'我'一样现在有，故有过失。
现在为显示现在心不是'我'，故说'若瓶心'等。若说现在执我的心是'我'，这不合理，因为它是有境。若是'我'，则它不应是执我的心，因为是境的本性，如同瓶子若是瓶子，则不应是执瓶的心，或者执瓶的心若是执瓶的心，则不应是瓶子一样。
现在为显示过去心不是'我'，故说'若已生心'等。因为过去心已灭故无，而'我'是常住故现在有。若是'我'，则'我'也应如过去心一样已灭无，或者过去心也应如'我'一样现在有，则二者各自的性质将失坏。
如是显示识蕴不是'我'后，现在为显示十八界不是'我'，故说'若我是眼'等。因为眼界只能了别色而不能了别声等其他，而'我'是了别一切。若不如是，则'我'也应如眼界一样不能听声，或者眼界也应如'我'一样能了别一切，故有过失。

།མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་།སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ད་ནི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དངོས་སུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ རྣམས་བདག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་བདེ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བ་ནི་བདེ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་བདག་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་བདེ་བས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཉམས་ སུ་མྱོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའམ།ཡང་ན་ཚོར་བ་བདེ་བ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །ད་ནི་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་རུང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ད་ནི་མུ་སྟེགས་གྲངས་ཅན་པས་བདག་སེམས་པ་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་གི་སེམས་པ་མེད་པ་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་དོན་དུ།སེམས་འདི་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་བདག་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བདག་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ ལ་ལས་དང་འབྲས་བུ་མི་འགལ་བར་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ས་བོན་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྱིས་པའི་ལུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངལ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་གྲུབ་ཀྱི་སོ་སོའི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སེམས་ཅན་ མེད་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་བྱ་བ་མི་འགལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགོས་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐ་སྙད་གདགས་པ་སླ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ལྷ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་མ་བཏགས་པར། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ཐ་སྙད་གདགས་དཀའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གྲགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཙམ་དུ་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་དང་ལུང་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ཏེ།ལུང་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ནི་ཁམས་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་ཀྱི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཚད་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བར་བཏགས་ན་དེའི་སྐྱོན་ལ་སོགས་ ཚད་ཟིན་པར་འགྱུར་གྱི།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་སྐྱོན་འདི་ཙམ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེའི་ཚད་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བཏགས་ནས། དེ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་གིས་གོང་ དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དགོས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་ནས་སྙིང་རྗེ་བྱ་བར་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

就像眼界那样，由于性质不相符的缘故，这是能成立的道理，各自的性质将会衰损。'将会'这个词，应当根据情况运用于遮遮破的能害量。现在为了显示受蕴、想蕴以及相应的行蕴，也就是直接的心所法不是我的缘故，而说'同样不是乐'等词。乐是以乐的方式来体验，而不是以苦等方式来体验的缘故。乐受不是我，假如是我的话，乐受也应该像我一样能体验一切，或者我也应该像乐受一样只体验乐的缘故。同样也应当根据情况运用于苦等其他方面。
现在为了总结本章内容的缘故，而说'如是适合为我'等词。现在为了显示数论外道认为我是有思维的自性，以及胜论派认为我是无思维的自性，这两者都承认是除心之外的缘故而不应理，而说'此心'等词。现在为了显示即使承认有我，由于是常住的缘故，业果如何都不应理，而说'身等'等词。为了以外在和内在两个比喻依次显示即使无我，在无常事物上业果也不相违的缘故，而说'于种子'等词以及'于童子身'等词。
现在为了显示身等是无常的缘故，而说'胎中'等词。为了显示如何成为无常的方式，而说'譬如'等词。如是为了显示从各自相续中生灭的缘故，而说'如是有情'等词。为了显示即使无有情也不违背生起悲心，而说'若有情'等词。'为了需要'是指为了容易安立名言，若不安立'天授'这样的补特伽罗名言，而用'色、受'等来安立名言将会困难的缘故；为了随顺世间的缘故，因为在世间中也流传'补特伽罗'等说法，而不是仅仅流传色等法的缘故；为了随顺经典的缘故，因为经中也说'此补特伽罗是六界'等，而没有说'此色'等的缘故。
为了确定过失和功德的数量的缘故，因为若安立为补特伽罗，则能确定其过失等的数量，若说'此色等具有如此过失'则无法确定其数量的缘故。'如同于你'是指如同你们安立'有情'等后而生起悲心一样，我们的论典如前所说，由于四种需要的力量而安立'有情'等名言后生起悲心也不相违的意思。

།དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་འཇིགས་པ་ཡང་མེད་ལ། དེ་བཅིངས་ པ་ཡང་མེད་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།བདག་མ་གྲུབ་ཀྱང་བདག་ཏུ་གཟུང་བའི་གཞི་སེམས་དེ་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ནི་རྐང་པ་བྱིན་པ་མིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རིམ་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར། དེ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཞུགས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་ཡང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས།ཏིང་འཛིན་དེ་ནི་བསྒོམ་པ་བྱེད་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ཞིང་རབ་འཁྲུགས་ཏེ། །ལྷག་སྤྱོད་འདི་ནི་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོན་ཏེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་ན་དེའི་ཚེ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།ཐོག་མ་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཞུགས་ནས་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས། གལ་ ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་།སོ་སོར་དེ་བརྟགས་གལ་ཏེ་སྒོམ་པ་ནི། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གང་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། རྒྱལ་བ་བྱམས པས་དབུས་མཐའ་ལས།ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྤང་བ་དང་། །བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་བྱའི་ཕྱིར། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཞེས་གསུངས་པས། ལུས་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་ཆོས་ལ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ལུས་ལ་བརྟག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལུས་ནི་ རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ན་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པས། དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།ད་ནི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་གནས་སམ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་བརྟག་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ལུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི། ལུས་དེ་ཉིད་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ནི་ལག་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ནི་ལག་སོགས་ནང་ན་གནས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་དེའོ། །ཆ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་འཇུག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་དུ་མའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། ལུས་ནི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་དུ་མའི་ནང་དུ་འཇུག་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི དོན་ཏོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུས་མེད་ན་ལུས་ཀྱི་བློ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ། དེ་བས་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་སོར་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་གྲུབ་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་གཞིགས་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如此按照所说的方式，由于'我'这个概念不成立，修习空性时既不会有恐惧，也不会有束缚，也不是为了解脱而精进行善。虽然'我'不成立，但为了使执我为基础的心从束缚中解脱，应当精进行善，为了表达这个意思，才说'如同水木'等等。
如果问这个空性瑜伽应当如何修习，为了说明修习的次第，说'身体不是脚和小腿'等等。首先要以分别观察的智慧如实抉择，之后修习所抉择的意义，这就是修习的次第。
如果想到不这样做会有什么过失，由于没有确定诸法的性相，就不会趣入修习，即使趣入也会产生怀疑，这也不会成为断除障碍的对治。如《圣三摩地王经》中说：'虽然修习这个三摩地，但不能破除我想，烦恼再次扰乱，就像外道修习三摩地一样。'
如果问以分别观察的智慧抉择后修习时会如何，首先会趣入修习，趣入后也不会怀疑，并且通过成为断除障碍的对治而成为涅槃之因。如同该经中所说：'如果观察法无我，观察后如果修习，这就是获得涅槃果的因，其他任何因都不能得寂静。'
如果是这样，那时应当观察什么以及如何观察呢？胜者弥勒在《辨中边论》中说：'为断四颠倒，为入四谛故，应当修习四念住。'应当观察身、受、心、法。首先就身体观察而言，'身体不是脚'等等，是说身体不是脚等部分自身，也不在其他处，为什么呢？因为脚等这些是各自分开的，是多数，而离开这些也不能观察到可认知的对象。
现在观察所谓的对境是以部分住于肢体中还是以整体住于其中。关于第一种情况，为了说明会导致有部分的过失，说'如果这个身体'等等。如果是第二种情况，为了说明身体会成为多数的过失，说'身体不在手等处'等等。
现在为了说明在手等的内外也都不存在，说'身体不住于手等内'等等。'无有部分'是指一个身体的性相。'入于有分中'是指进入多个肢体中，因为身体是一，所以不应该进入多个肢体中，这是其意义。
如果这样认为身体不存在，那么身体的认知是如何产生的呢？为此说'是故无身'等等。现在为了说明肢体也不成立，说'如是手指'等等。现在为了说明极微也不成立，说'方分'等等。'无分'是指以部分分析时不存在的意思。

།ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་ནས། ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཡུལ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཚོར་བ་ཞེས བྱ་བ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ།ད་ནི་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མྱོང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ལས་གཉི་ག་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚོར་བ་ནི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་ ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་ཕྲད་པའམ་བྲལ་བའམ།རྨོངས་པའི་སྲེད་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ནི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ ལ་ཡིད་ཆེས་བྱ་བ་དེ་གསུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར།མི་གནས་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་མ་སྐྱེས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དུས་མཉམ་པ་ལ་ དམིགས་ཏེ་སྐྱེར་མི་རུང་སྙམ་པ་ལ་ཤེས་བྱའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཤེས་བྱ་དུས་མཉམ་པ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་ཤེས་བྱ་དུས་མཉམ་པ་དེས་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཕན་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ནི་ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཕན་བྱེད། གང་གི་ཚེ་ཤེས་ བྱ་སྐྱེས་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་པས་ཕན་བྱ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གང་ལས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་སོ་སྙམ་ན། རང་གིས་གནས་པ་འགལ་མེད་དེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས།རྐྱེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྐྱེན་སོ་སོ་བ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། གང་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཉིད་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ གཉིས་པོ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་སྐྱེས་སམ་ཞེ་ན།གཞན་ནས་འོང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གནས་པ་མེད་ལ་འགྲོ་བ་མེད། །ཅེས་སྨོས་སོ། །འོ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྟེ་བདེན་པར་རྟོགས་སྙམ་པ་ལ། དེ་ནི་འཁྲུལ་ནས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར། །སྒྱུ་མ་དང་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ད་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་གཉི་ག་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ད་ནི་མཚན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་ཀྱང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

现在为了说明微尘积聚不成立，所以说'尘相'等。这样讲述了修习身念处的方法之后，现在为了说明修习的功德，所以说'如是观察'等，意思是说能断除贪欲、嗔恨等烦恼。
现在就修习受念处的方法而言，说'心与'等，这是说明领受境界不合理。'我'是说自己体验也不合理。'他人亦'等是说被领受也不合理。如是受即是领受的本质，现在说明能领受和所领受二者都不合理。
现在为了说明如是修习的功德，所以说'如是'等。受是作为生起渴爱的所依，如是了知乐等受无自性，则不会生起贪着、厌离或愚痴的渴爱，这是其意义。
现在为了说明修习心念处的方法，所以说'意为根'等。这说明根等那些都不可信，因为无法言说，所以不住而无自性。'有情'即是'心的'之意。
现在为了说明未生故无自性，所以说'从所知'等。为何不能缘同时的所知而生起呢？对此说'所知时'等。同时的所知存在时若有彼识，则同时的所知对彼识有何利益？在识未生时所知也不存在，故谁能有益？当所知生起时识也已生起，故不需要利益。
若想若不从任何生起而自性安住，则自住相违。为何？因为无因，如同虚空花。这是其意义。
现在就修习法念处的方法而言，说'诸缘'等。不从各别缘生，因为不从种子等一一而生。也不从和合生，因为正是由不生者和合故。那么是否从这两者之外生呢？说'非从他处来，如是不生故，无住亦无去'。
若问世间人为何执为真实？说'彼乃迷乱执，幻等'等。现在为了说明诸法胜义中离去来，所以说'如幻化'等。
现在为了说明诸法有无皆不生故，无事为相故不成为有事，所以说'于有事成时'等。若想或许二者皆是，则说'自性'等。现在为了说明所相不成立故能相不成立，所以说'如是'等。
现在为了总结，所以说'是故'等。'如梦'等是说虽胜义中无而显现故。'无实质'是说观察后不成立故。

།ད་ནི་དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་ ཕན་ཡོན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །ད་ནི་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དག་ལ་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།རང་ཉིད་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་པར་བྱའི་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། །བདག་ཉིད་བདེ་བར་འདོད་རྣམས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མིང་གི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་རབ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པ་ རྫོགས་སོ།། །།ད་ནི་ལས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ་དང་། རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བའི་སྒོ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕྱིར། ལེའུ་དགུ་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྟོན་པ་བཞིན་དུ་མཆོད་བྱེད ཤོག་།ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ་བསྟན་ཏོ། །བསྟན་པ་རྙེད་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྔོ་བ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་དྲིན་གྱིས་དགེ་བློ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་དྲིན གཟོ་བའི་སྒོ་ནས་རང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བསྟན་ཏོ།།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མིང་གི་དོན་ནི་ལེའུ་དང་པོར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་དགུ་པའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་དག་གི་ཡན་ལག་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ།

现在为了说明如是观察的功德能使远离执著八世法，而说'如是'等文。支分义容易理解。
现在为了对治由于执著事物而颠倒地认为痛苦为安乐的人们，而宣说空性为对治，为显示应当精进于解脱自己的方法，而说'欲求自身安乐者'等文。支分义容易理解。
论典名义如前所述。般若品第八品释毕。
现在为了使业有果报，宣说回向善根，并为了报答自己的善知识恩德而顶礼，故说第九品。从'我于菩提行'乃至'愿如教主受供养'，显示为使业有果报而回向善根。
以'得教法'二句显示为使教法久住而回向。以'由谁恩生善慧'一偈显示以报恩方式对自己的善知识顶礼。
论典名义如第一品中所说。回向品第九品释毕。
因为这些支分义极易理解，故未详细分析。


D3878

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་སཏྭ་ཙཨཱརྱ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་ཥཏྟྲིཾ་ཤཏ་པཎྜི་ཨརྠ། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བསྡུས་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།དལ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །སྐྱེས་བུ་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཕྱིས་འདི་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་མུན་ནག་སྤྲིན་རུམ་ན། །གློག་འགྱུ་སྐད་ཅིག་རབ་སྣང་ སྟོན་པ་ལྟར།།དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་མཐུ་ཡིས་བརྒྱ་ལམ་ན། །འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཐང་འགའ་འབྱུང་། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་ཉམ་ཆུང་ཉིད་ལ་རྟག་།སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ། །དེ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་མིན་པ། །དགེ་གཞན་གང་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར། ། བསྐལ་པ་དུ་མར་རབ་དགོངས་མཛད་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་ཕན་པར་གཟིགས། །འདིས་ནི་ཚད་མེད་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི། །བདེ་མཆོག་བདེ་བླག་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད། །འཇིགས་དང་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་གཞོམ་འདོད་ཅིང་། །སེམས་ཅན་མི་བདེ་བསལ་བར་འདོད་པ དང་།།བདེ་མང་བརྒྱ་ཕྲག་སྤྱོད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་རྟག་ཏུ་བཏང་མི་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གི་།འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པའི་ཉམ་ཐག་རྣམས། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པས་ཕྱག་ བྱར་འགྱུར།།གསེར་འགྱུར་རྩི་ཡི་རྣམ་པ་མཆོག་ལྟ་བུར། །མི་གཙང་ལུས་འདི་བླངས་ནས་རྒྱལ་བའི་སྐུ། །རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད་པར་སྒྱུར་བས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་རབ་བརྟན་བཟུང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུ་ན། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་ སེམས་དང་ནི།།བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

菩萨行论广释圆满。
